Ελληνικά » 70228 Διεθνές Ποινικό Δίκαιο

70228 Διεθνές Ποινικό Δίκαιο

Ζ΄ Εξάμηνο, Β΄ Ειδίκευση

Διδάσκουσα: Βιργινία Μπαλαφούτα

Νομικός, Δρ Διεθνούς Δικαίου και Περιφερειακών Σπουδών, Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό (ΕΔΙΠ) Πανεπιστημίου Αθηνών

 

 

i. Ο βασικός εκπαιδευτικός-μαθησιακός στόχος του μαθήματος σύμφωνα με το πνεύμα και τη γενικότερη στόχευση της κατεύθυνσης στην οποία το μάθημα προσφέρεται.

 

Βασικό στόχο του μαθήματος αποτελεί η προσέγγιση και η ανάλυση εννοιών, αρχών, κανόνων και μηχανισμών του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου, καθώς και η εξοικείωση των φοιτητών με την έννοια και τη λειτουργία της ποινικής πρόληψης και καταστολής σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο.Επιπλέον, στα πλαίσια του παρόντος μαθήματοςπαρουσιάζονται θεμελιώδεις έννοιες, αρχές και το ευρύτερο πλαίσιο του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, και η στενή διασύνδεσή του με το Διεθνές Ποινικό Δίκαιο. Επιπρόσθετα, στοχεύεται να δοθεί έμφαση στην ανάλυση της διάδρασης του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου με το εθνικό Ποινικό Δίκαιο των κρατών, και στην κατανόηση εννοιών, αρχών και κανόνων του ελληνικού Ποινικού Δικαίου που βρίσκουν ή θα μπορούσαν να βρίσκουν εφαρμογή και στο Διεθνές Ποινικό Δίκαιο.

Η μελέτη και εμβάθυνσηστο Διεθνές Ποινικό Δίκαιο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη δόμηση ενός ολοκληρωμένου επιστημονικού διεθνολογικού προφίλ.Επιπλέον, συμβάλλει σημαντικά στην προαγωγή των Περιφερειακών/Περιοχικών Σπουδών και δη των Τουρκικών Σπουδώναλλά και στην ευρύτερη κατανόηση και προσέγγιση των Στρατηγικών Σπουδών και της Γεωπολιτικής.

 

 

ii. Η τρέχουσα υποδειγματική δομή (state-of-the-art) του περιεχομένου αντίστοιχων ή συναφών μαθημάτων σε ομοειδή Τμήματα της ημεδαπής/αλλοδαπής και οι πιθανές αποκλίσεις από αυτήν.

 

Το Διεθνές Ποινικό Δίκαιο διδάσκεται σε πανεπιστημιακά Τμήματα Νομικής, Διεθνών Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών/Περιοχικών Σπουδών, καθώς και Τμήματα Πολιτικών Επιστημών.

 

 

iii. Η ανάπτυξη του περιεχομένου του μαθήματος σε θεματικές ενότητες, οι οποίες καλύπτουν τις δεκατρείς (13) παραδόσεις ανά εξάμηνο, του μαθήματος.

 

Κύριοι άξονες/Διδακτέα ύλη/Θεματικές Ενότητες

 

1. Έννοια, περιεχόμενο, στόχοι και ιδιαιτερότητες του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου. Ανάδυση και έννοια της ατομικής ποινικής ευθύνης.  Η Δίκη της Νυρεμβέργης και η Δίκη του Τόκυο.

 

2. Γενικές αρχές του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου. Juscogens. Διεθνή εγκλήματα: εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία, βασανιστήρια, επίθεση, τρομοκρατία.

 

3. Διεθνή εγκλήματα: εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία, βασανιστήρια, επίθεση, τρομοκρατία.

Διεθνή/Διεθνικά εγκλήματα.

 

4. Ad hoc Διεθνή Ποινικά Δικαστήρια, Υβριδικά/Μεικτά Ποινικά Δικαστήρια.

Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, Εθνικές έννομες τάξεις - Αρχή συμπληρωματικότητας.

Το Καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

 

5. Οικουμενική δικαιοδοσία.

Λόγοι άρσης του άδικου χαρακτήρα της πράξης και του καταλογισμού.

 

6. Διάδραση του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου με το εθνικό Ποινικό Δίκαιο των κρατών.

Συμπληρωματικές έννοιες από το ελληνικό Ποινικό Δίκαιο.(1η Διάλεξη).

 

7. Διάδραση του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου με το εθνικό Ποινικό Δίκαιο των κρατών.

Συμπληρωματικές έννοιες από το ελληνικό Ποινικό Δίκαιο. (2η Διάλεξη).

 

8. Σχέσεις Διεθνούς Ποινικού Δικαίου με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και με το Διεθνές Δίκαιο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Θεμελιώδεις στόχοι, αρχές και έννοιες του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου/Διεθνούς Δικαίου Ενόπλων Συρράξεων. Πεδίο εφαρμογής και νομοθετικό πλαίσιο του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου. (1η Διάλεξη).

 

9. Θεμελιώδεις στόχοι, αρχές και έννοιες του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου/Διεθνούς Δικαίου Ενόπλων Συρράξεων. Πεδίο εφαρμογής και νομοθετικό πλαίσιο του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου.(2η Διάλεξη).

 

10. Μεταβατική Δικαιοσύνη/Transitional Justice. (1η Διάλεξη).

 

11. Μεταβατική Δικαιοσύνη/Transitional Justice. (2η Διάλεξη).

 

12. Μελέτες Περιπτώσεων/CaseStudies. Νομολογία διεθνών και περιφερειακών δικαστηρίων. (1η Διάλεξη).

 

13. Μελέτες Περιπτώσεων/CaseStudies. Νομολογία διεθνών και περιφερειακών δικαστηρίων. (2η Διάλεξη).

 

 

iv. Ο τρόπος εξέτασης του μαθήματος.

 

Γραπτές ήπροφορικές εξετάσεις σε θέματα σχετικά με τις παραδόσεις.

 

 

v. Η ακολουθούμενη βασική μεθοδολογία εσωτερικής αξιολόγησης στο πλαίσιο του μαθήματος.

 

Ακολουθείται η βασική διαδικασία αξιολόγησης του Τμήματος σύμφωνα με τα μοντέλα της ΑΔΙΠ (ερωτηματολόγια προς τους φοιτητές). Παράλληλα, επιδιώκεται η συγκέντρωση της αξιολογικής εμπειρίας των φοιτητών στο μέσον του εξαμήνου, με τη χρήση συντετμημένων και θεματικά στοχευμένων ερωτηματολογίων (ενδιάμεση αξιολόγηση από τους φοιτητές).

 

 

vi. Η βιβλιογραφία του μαθήματος καθώς και τα διανεμόμενα συγγράμματα.

 

1. Θα διανεμηθούν οιγραπτές πανεπιστημιακές σημειώσεις της Διδάσκουσας του Μαθήματος.

Μπαλαφούτα, Βιργινία «Διεθνές Ποινικό Δίκαιο», Πανεπιστημιακές Σημειώσεις, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, Δεκέμβριος 2017.

 

 

2. Μπαλαφούτα, Βιργινία Το δικαίωμα στην αλήθεια. Εκφάνσεις και εφαρμογές στο Διεθνές Δίκαιο, Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα, Φεβρουάριος 2018.

 

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

- Αντωνόπουλος, Κωνσταντίνος Η ατομική ποινική ευθύνη στο Διεθνές Δίκαιο, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή, 2003.

 

- Γιόκαρης Άγγελος – Παζαρτζή Φωτεινή, Εθνική και διεθνής ποινική καταστολή των διεθνών εγκλημάτων, Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη, 2012.

 

- Μάζης, Ιωάννης Θ. , Μπαλαφούτα, Βιργινία Γ. Γεωπολιτική πραγματικότητα στο δίπολο Ελλάδος – Κύπρου Λύσεις και Άλλοθι, Σειρά Πολιτική και Πολιτισμός, Διευθυντής σειράς Καθηγητής Ι.Θ.Μάζης,Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 2014.

 

- Μανωλεδάκης, Ιωάννης Ποινικό δίκαιο, άρθρα 1-49 ΠΚ Επιτομή γενικού μέρους, Ε΄ Έκδοση, Εκδόσεις Ποινικού Δικαίου, Διευθυντής σειράς Ι. Μανωλεδάκης, Εκδόσεις Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη, 1999.

 

- Μανωλεδάκης, Ιωάννης Μελέτες για εμβάθυνση στο ποινικό δίκαιο (1978-1999),  Ε΄ Έκδοση, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2001.

 

- Μαρούδα, Μαρία-Ντανιέλλα Η διεθνήςευθύνηγια παραβιάσειςτουδιεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, Η κρατική και ατομικήευθύνησεκίνηση, ΣπουδέςΔιεθνούςΔικαίου, ΔιεύθυνσηΣειράς ΚαθηγητήςΣτέλιοςΠερράκης, ΕκδόσειςΑντ.Ν.Σάκκουλας, Αθήνα Κομοτηνή, 2006.

 

- Παζαρτζή Φωτεινή, Η ποινική καταστολή στο διεθνές δίκαιο. Η διεθνής ποινική δικαιοσύνη στη σύγχρονη εποχή,ΕκδόσειςΣάκκουλα, Αθήνα, 2007.

 

- Παπαδαμάκης, Αδάμ Χ. Ποινική Δικονομία, Θεωρία - Πράξη - Νομολογία, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη, 2002.

 

- Περράκης, ΣτέλιοςΔιαστάσεις τηςΔιεθνούςΠροστασίας τωνΔικαιωμάτων τουΑνθρώπου Προςένα jusuniversalis, ΕκδόσειςΣιδέρης, Αθήνα, 2013.

 

- Cassese, AntonioΔιεθνές Δίκαιο, Βιβλιοθήκη Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών 4, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα, 2012.

 

- Bassiouni, M. Cherif “The History of Universal Jurisdiction and Its Place in International Law”, in Universal Jurisdiction: National Courts and the Prosecution of Serious Crimes Under International Law, Stephen Macedo ed., University of Pennsylvania Press, 2004.

 

- Judge CançadoTrindade,A. Augusto TheConstruction of a Humanized International Law, A Collection of Individual Opinions (1991-2013), Brill, Nijhoff, 2014.

 

- CançadoTrindade, Antônio Augusto International Law for Humamkind:Towards a New Jus Gentium, Second revised edition,The Hague Academy of International Law, MartinusNijhoff Publishers, Netherlands, 2013.

 

- Cassese, Antonio International Criminal Law, Oxford University Press, New York, 2003.