Ελληνικά » Διδασκόμενη Ύλη Μαθημάτων » 70087 Γεωγραφία της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής: Αφοπλισμοί και Ασφάλεια ΙI

70087 Γεωγραφία της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής: Αφοπλισμοί και Ασφάλεια ΙI


Κωνσταντίνος Γρίβας

Διδάσκων 

kgrivas[at]turkmas.uoa[dot]gr

3 ώρες εβδομαδιαίως

 

Βασικός εκπαιδευτικός-μαθησιακός στόχος του μαθήματος συμφώνως προς το πνεύμα και τη γενικότερη στόχευση της κατεύθυνσης στην οποίαν το μάθημα προσφέρεται.

Στόχος του μαθήματος είναι η κατάρτιση του φοιτητή σχετικά με τα ζητήματα αφοπλισμών και εδραίωσης της ειρήνης στο Γεωσύμπλοκο της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής (ΕΜΑ). Το μάθημα εντάσσεται στο ευρύτερο γνωστικό πεδίο των σπουδών ειρήνης (peace studies). Στη διδασκαλία του εν λόγω γνωστικού αντικειμένου προτείνεται η εφαρμογή της μεθοδολογίας συστημικής γεωπολιτικής ανάλυσης η οποία θέτει σε δυναμική – αλληλεπιδραστική σχέση μια σειρά παραγόντων, όπως είναι η γεωγραφία, η τεχνολογία, η πολιτική κλπ.

Εφαρμόζοντας τη εν λόγω μέθοδο στην προσέγγιση του γνωστικού αντικειμένου εφαρμόζονται η αρχή της ενότητας στο παγκόσμιο σύστημα, το οποίο θεωρείται ως έχων χωροχρονική αλληλουχία και συνέχεια. Η εφαρμογή της εν λόγω αρχής επιτρέπει τη μελέτη των κινδύνων που συνεπάγονται για τη διεθνή ειρήνη παρεμβατικές βίαιες επεμβάσεις, έστω και αν αυτές γίνονται για ειρηνευτικούς ή ανθρωπιστικούς σκοπούς, οι οποίοι ενδέχεται να εκδηλωθούν σε απρόσμενο χώρο και χρόνο.

Επιμέρους αντικείμενα - Θεματικές ενότητες

- Η ενιαία φύση του διεθνούς συστήματος και η δυνατότητα σύνθεσης σε παγκόσμια κλίμακα περιφερειακών προσπαθειών αφοπλισμού.

- Δυνατότητες αποπυρηνοκοποίησης της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής.

- Απειλές για την ειρήνη που προκύπτουν από την ανάπτυξη αντιβαλλιστικών – αντιπυραυλικών δικτύων στην ΕΜΑ.

- Περιθώρια και δυνατότητες παγκόσμιου πυρηνικού αφοπλισμού.

- Υποκατάστατα συστήματα πυρηνικών όπλων και οι απειλές για την ειρήνη που προκύπτουν από αυτά.

- Δυνατότητες συμβατικού αφοπλισμού, ή περιορισμού των εξοπλισμών στην ΕΜΑ.

- Προσδιορισμός και μελέτη των απειλών που συνεπάγονται για τη διεθνή ειρήνη οι βίαιες παρεμβατικές επεμβάσεις «επιβολής και διατήρησης της ειρήνης και διαμόρφωσης εθνών» (‘peace keeping, peace enforcing and nation making operations’).

- Προσδιορισμός και μελέτη των απειλών που συνεπάγονται για τη διεθνή ειρήνη οι προσπάθειες επίλυσης ζητημάτων ασφάλειας (όπως είναι αυτή της ανάπτυξης βαλλιστικών οπλοστασίων) με στρατιωτικά μέσα (όπως είναι τα αντιβαλλιστικά δίκτυα).

- Προσδιορισμός και μελέτη των απειλών για τη διεθνή ειρήνη που προέρχονται από νέες κατηγορίες εξοπλισμών (όπως είναι τα συστήματα κυβερνοπολέμου).

- Δυνατότητες και περιθώρια διατήρησης της αποστρατικοποίησης του διαστήματος στις σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες. Ο Ρόλος του γεωσυστήματος της ΕΜΑ σε αυτήν την προσπάθεια.

 

Η ανωτέρω διδακτική δομή στοχεύει στο να καταστήσει τον φοιτητή ικανό να ανταποκριθεί i) στην έρευνα και τη μελέτη πρακτικών ζητημάτων ανακατανομής ισχύος στην περιοχή της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής, να δύναται να εξελιχθεί σε επαγγελματία αναλυτή της περιοχής αλλά και ii) στην μετάφραση και διερμηνεία αναλόγων αντικειμένων σε γραπτό και προφορικό περιβάλλον, μέσω της λεπτομερούς γνώσεως των μεγεθών, των εννοιών και των σημασιών που θα αποκτήσει για την εν λόγω περιοχή. Επίσης, επιδιώκει να εισαγάγει τον φοιτητή στο ευρύτερο πλαίσιο των σπουδών ειρήνης και να του προσφέρει ένα αρχικό γνωστικό υπόβαθρο ώστε να μπορεί να εμβαθύνει περαιτέρω εν συνεχεία αν το επιθυμεί και να εξελιχθεί σε επαγγελματία αναλυτή ζητημάτων εξοπλισμών και της επίδρασής τους στη διεθνή αρχιτεκτονική ειρήνης.

 

Τρόπος εξέτασης του μαθήματος

Το μάθημα εξετάζεται γραπτώς, με συντελεστή βαθμολογίας 100%.

Ακολουθούμενη βασική μεθοδολογία εσωτερικής αξιολόγησης στο πλαίσιο του μαθήματος.

Ακολουθούνται τα υποδειχθέντα πρότυπα της ΑΔΙΠ με ερωτηματολόγια συμπληρούμενα ανωνύμως από τους φοιτητές.

Α. Βασική Βιβλιογραφία του Μαθήματος (Διανεμόμενα Συγγράμματα).

1) Σημειώσεις από τον διδάσκοντα.

 

Προτείνονται επίσης ως συμπληρωματικά τα Κατωτέρω:

 

1. Joseph Cirincione, Bomb scare. The History & Future of Nuclear Weapons, Columbia Univ. Press, NEW YORK, 2007

2. .Ken Alibek, Stephen Handelman, Biohazard, Delta, New York, 1999.

3. Anthony H. Cordesman, The Challenge of Biological Terrorism, Center for Strategic and International Studies, Washington, D.C., 2005.

4. Various writers, editor Jonathan B. Tucker, Toxic Terror. Assessing Terrorist Use of Chemical and Biological Weapons, Monterey Institute of International Studies, Cambridge, Massachusetts, London, England, 2001.

5. Various writers, editors Mark Wheelis, Lajos Rózsa, Malcolm Dando, Deadly Cultures. Biological Weapons since 1945, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, London, England, 2006.

6. Stephen Younger, The Bomb. A new history, HarperCollins Publishers, New York, 2009.

7. Γιάννης Βαληνάκης, Κωνσταντίνα Μπότσιου, Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγική στην πυρηνική εποχή, Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 2000.

8. Κωνσταντίνος Γρίβας, Το Ξύπνημα του Εφιάλτη. Ο πυρηνικός πόλεμος στον 21ο αιώνα, Εκδόσεις Οξύ, Αθήνα, 2007.

9. Ηλίας Ι. Κουσκουβέλης, Ηλίας, Αποτροπή και πυρηνική Στρατηγική στον Ψυχρό Πόλεμο, Εκδόσεις Ποιότητα, Αθήνα, 2000.

10. Joseph Cirincione, Βοmb scare. The history and Future of Nuclear Weapons,Columbia Univ. Press, N.Y., 2007.

11. Lawrence Freedman, Lawrence., The Evolution of Nuclear Strategy, Palgrave Macmillan, Besinstoke, Hampshire, 2003.

12. Fred Kaplan, The Wizards OF Armageddon, Stanford University Press, Stanford, California, 1983.

13. Herman Kahn, On Thermonuclear War, Transaction Publishers, New Brunswick (U.S.A.) and London (U.K.), 2007.

14. Herman Kahn, Thinking about the Unthinkable in the 1980's, Simon and Schuster, New York, 1984.

15. Henry A. Kissinger, Nuclear Weapons and Foreign Policy, The Norton Library, New York, 1969.

16. Stephen Younger, The Bomb. A new History, Harper Collins Publishers, New York, 2009.

17. Frank Zagare, The Dynamics of Deterrence, The University of Chicago Press, Chicago and London, 1987.