Ελληνικά » Προπτυχιακές Σπουδές » Διδασκόμενη Ύλη Μαθημάτων » 70082 Θέματα Ελληνικής και Τουρκικής Ιστοριογραφίας

70082 Θέματα Ελληνικής και Τουρκικής Ιστοριογραφίας

 

Αιμιλία Θεμοπούλου

Aναπληρώτρια Καθηγήτρια

athemop[at]turkmas.uoa[dot]gr

3 ώρες εβδομαδιαίως


Βασικός εκπαιδευτικός-μαθησιακός στόχος του μαθήματος σύμφωνα με το πνεύμα και τη γενικότερη στόχευση της κατεύθυνσης στην οποία το μάθημα προσφέρεται.

Οι μαθησιακοί στόχοι συνοψίζονται στο να εισαγάγουν τους φοιτητές στην εξέλιξη των ρευμάτων της ιστοριογραφίας στην Ελλάδα και στην Τουρκία από τις αρχές του 1930 έως και τα σύγχρονα ρεύματα της ιστοριογραφίας που παρατηρούνται στις δύο χώρες.

Τρέχουσα υποδειγματική δομή ( state of the art) του περιεχομένου αντίστοιχων ή συναφών μαθημάτων σε ομοειδή Τμήματα της ημεδαπής/αλλοδαπής και οι πιθανές αποκλείσεις από αυτήν.

Κατόπιν έρευνας που πραγματοποιήσαμε σε Πανεπιστήμια της ημεδαπής και αλλοδαπής ανάλογο μάθημα δεν συναντάται σε ομοειδή τμήματα. Διδάσκονται , ωστόσο, μαθήματα με συναφές περιεχόμενο προς αυτό του συγκεκριμένου μαθήματος. Σε Πανεπιστήμια στην Ελλάδα και στην Τουρκία στα συναφή προσφερόμενα μαθήματα εξετάζονται αποκλειστικά τα ζητήματα της σύγχρονης ιστοριογραφίας της κάθε χώρας που αποτελούν επιμέρους θεματικές του συγκεκριμένου μαθήματος του Τμήματος μας. Συνεπώς το περιεχόμενο του μαθήματος μας καινοτομεί λόγω της συγκριτικής εξέτασης της διαχρονικής πορείας των ρευμάτων της ιστοριογραφίας και στις δύο χώρες στην Ελλάδα και στην Τουρκία.

Σύμφωνα με την σχετική έρευνα που πραγματοποιήσαμε σε Πανεπιστήμια εντός και εκτός Ελλάδος παρουσιάζεται παρακάτω η υποδειγματική δομή της διδασκαλίας του μαθήματος.

Εξετάζονται οι μέθοδοι κριτικής ανάγνωσης μελετών ιστορίας. Διερευνώνται η διαμόρφωση της ιστοριογραφίας στην Ελλάδα από τον 19ο αιώνα σε σχέση με τα ιδεολογικά ρεύματα της εποχής. Διερευνάται η εξέλιξη της ιστοριογραφίας στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα και οι επιδράσεις στην ιστοριογραφία στην Ελλάδα. Εξετάζονται τα ρεύματα στην ιστοριογραφία στην Ελλάδα και οι σύγχρονες ιστοριογραφικές εξελίξεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ιστοριογραφική παραγωγή που αναφέρεται στις μελέτες για την περίοδο της οθωμανοκρατίας, και συγκεκριμένα την πρόσληψη της εικόνας του οθωμανικού παρελθόντος σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, τη δημιουργία στερεοτύπων και τις μεταβολές που παρατηρούνται από τη δεκαετία του 1990. Εξετάζονται επίσης η διαμόρφωση της ιστοριογραφίας στην Τουρκία από την ίδρυση του Τουρκικού κράτους σε σχέση με τα ιδεολογικά ρεύματα της εποχής και οι σύγχρονες ιστοριογραφικές εξελίξεις στη συγκεκριμένη χώρα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόσληψη της εικόνας του οθωμανικού παρελθόντος στη σύγχρονη ιστοριογραφία στην Τουρκία και στις μεταβολές που παρατηρούνται στην πρόσληψη και ερμηνεία της πολυεθνοτικής οθωμανικής κοινωνίας. Διενεργείται επίσης συγκριτική ανάλυση θεματικών στην πρόσληψη της οθωμανικής περιόδου στη σύγχρονη ιστοριογραφία στην Ελλάδα και στην Τουρκία.

Η διδασκαλία του μαθήματος διεξάγεται βάσει των σημειώσεων της διδάσκουσας, σύμφωνα με μελέτες και επιστημονικά άρθρα που εκδίδονται σε διεθνή περιοδικά, συλλογικούς τόμους και την ειδική επικαιροποιημένη βιβλιογραφία στη συγκεκριμένη θεματική.

Ανάπτυξη του περιεχόμενου του μαθήματος σε θεματικές ενότητες, οι οποίες καλύπτουν το σύνολο των δεκατριών παραδόσεων ανά εξάμηνο.

1. Μέθοδοι κριτικής ανάγνωσης μελετών ιστορίας. 2. Η εξέλιξη της ιστοριογραφίας στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα. 3.Τα κυριότερα ρεύματα στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. 4.Η εξέλιξη της ιστοριογραφίας στην Ελλάδα από τον 19ο αιώνα. 5. Τα ρεύματα στην ιστοριογραφία στην Ελλάδα. 6. Οι σύγχρονες ιστοριογραφικές εξελίξεις 7. Μελέτες που αναφέρονται στην περίοδο της οθωμανοκρατίας. 8. Η πρόσληψη της εικόνας του οθωμανικού παρελθόντος και η δημιουργία στερεοτύπων 9. Η εξέλιξη της εικόνας του οθωμανικού παρελθόντος στη σύγχρονη ιστοριογραφία στην Ελλάδα. 10. Διαμόρφωση της ιστοριογραφίας στην Τουρκία από την ίδρυση του Τουρκικού κράτους σε σχέση με τα ιδεολογικά ρεύματα της εποχής 11. Η διαμόρφωση των κυριότερων ρευμάτων στην ιστοριογραφία στην Τουρκία. 12. Οι σύγχρονες ιστοριογραφικές εξελίξεις στην Τουρκία. Η πρόσληψη της εικόνας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στη σύγχρονη ιστοριογραφία στην Τουρκία. 13. Συγκριτική ανάλυση θεματικών στην πρόσληψη της οθωμανικής περιόδου στη σύγχρονη ιστοριογραφία στην Ελλάδα και στην Τουρκία.

Τρόπος εξέτασης του μαθήματος.

Το μάθημα εξετάζεται γραπτώς με συντελεστή βαθμολογίας 75% και με κατάθεση και παρουσίαση γραπτής εργασίας με συντελεστή βαθμολογίας 25%.

Όροι των γραπτών εργασιών:

Οι εργασίες είναι ατομικές. Το θέμα της γραπτής εργασίας καθορίζεται πάντα σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα των φοιτητών και την καθοδήγηση από τη διδάσκουσα σε θέματα μεθοδολογίας, βιβλιογραφίας έρευνας και επεξεργασίας πηγών σχετικών με την εργασία. Προτείνονται πρωτογενείς πηγές και βιβλιογραφία. Η εργασία αποσκοπεί επίσης στην εξοικείωση των φοιτητών με την έρευνα και την επεξεργασία αρχειακού υλικού και ειδικότερα οθωμανικών πηγών. Προτείνεται η διεξαγωγή της έρευνας, παράλληλα με βιβλιοθήκες, σε ερευνητικά κέντρα όπως Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Το σύνολο της εργασίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 6.000 λέξεις. Σε όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της εργασίας οι φοιτητές επικοινωνούν με τη διδάσκουσα ηλεκτρονικά ή τις προκαθορισμένες ώρες γραφείου.

Οι εργασίες πρέπει να κατατίθενται και να παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια του τελευταίου μαθήματος του εξαμήνου.

Ακολουθούμενη βασική μεθοδολογία εσωτερικής αξιολόγησης στο πλαίσιο του μαθήματος.

Εφαρμόζονται τα υποδειχθέντα πρότυπα της ΑΔΠ με ερωτηματολόγια που συμπληρώνονται ανώνυμα από τους φοιτητές

Βασική βιβλιογραφία του μαθήματος και διανεμόμενα συγγράμματα

Δεν διανέμονται βοηθήματα διότι το Υπουργείο Παιδείας δεν εγκρίνει την διανομή ξενόγλωσσων βοηθημάτων και δεν υπάρχουν μελέτες στα ελληνικά που να αναφέρονται ακριβώς στην συγκεκριμένη θεματική του μαθήματος και μπορούν να διανέμονται ως πανεπιστημιακά συγγράμματα.

Γίνεται διανομή και ανάρτηση στην ηλεκτρονική τάξη ξενόγλωσσων συγγραμμάτων τα οποία συνοδεύονται από σημειώσεις της διδάσκουσας για το μάθημα, άρθρων που εκδίδονται σε διεθνή περιοδικά, συλλογικών τόμων και της ειδικής επικαιροποιημένης βιβλιογραφίας στη συγκεκριμένη θεματική.

 

Eνδεικτική Eλληνόγλωσση και Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία

 

Ασδραχάς Σ. Ιστορική Έρευνα και ιστορική παιδεία πραγματικότητες και προοπτικές, Αθήνα, 1982.

Braudel F., Μελέτες για την Ιστορία, εκδ. Ε.Μ.Ν.Ε. - Μνήμων, Αθήνα 1987 .

Burke, P. The French historical revolution, the Annales School 1929-1989, London 1990.

Burke P. (επιμ),New perspectives on Historical Writing, State College, Penna, 1991.

Copeaux E.,Turk Tarih tezinden Turk Islam sentezine, (μετ. Ali Berktay), Istanbul, 1998.

Ersanli Behar, B. Iktidar ve Tarih, Türkiye’de’’ Resmi Tarih’’ Tezinin Olusumu (1929-1937), Istanbul, 1996.


Geoffrey Barraclough, History in a changing world, Oxford, 1955.

Ίγκερς Γ., Νέες κατευθύνσεις στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία, Εκδόσεις Γνώση, 1991

Ίγκερς, Γ. Η ιστοριογραφία στον 20ό αιώνα, Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα, 1999.

Καρρ Ε.Χ., Τι είναι η ιστορία, Εκδόσεις Πλανήτης, Αθήνα 1984.

Ortayli I. ‘’Osmanli Tarih yaziciliginin evrimi uzerine dusunceler’’ Turkiye’de sosyal bilim arastirmalarinin gelisimi,(επιμ) Sevil Atauz Turk Sosyal Bilimler Dernegi Ankara, 1986.

Οzbaran S., Tarih ve ogretimi, Istanbul,1992.

Rabb T.– Rotberg R. , The New History: the 1980s Beyond, Prinston 1982.

Romano R., Που οδεύει η ιστορία; Αναζητήσεις τηςσύγχρονης Ιστοριογραφίας (μτφ.)Χρ. Κουλούρη, Αλ. Κράους, Π. Μιχαηλάρης, Μ. Τραπεζανίδου, Ευθ. Φαλίδου,Αθήνα, 1988.

Σκουτέρη - Διδασκάλου Ν., "Annales, Past & present, Review: τρία μαχητικά περιοδικά ιστοριογραφίας", Ο Πολίτης, 52(1982), σ. 56-73.

Σβορώνος Ν., "Τάσεις και προοπτικές της σύγχρονης ιστοριογραφίας”, Σεμινάριο 9 (1988), ΠΕΦ, σ. 14-21.

Τekeli Ilhan, Tarih yazimi uzerine dusunmek, Istanbul, 1998.

Toprak, Z. ‘’Türkiyede çagdaş tarihçilik , 1908-1970’’ Turkiye’de sosyal bilim arastirmalarinin gelişimi, Derleyen Sevil Atauz Turk Sosyal BilimlerDernegi, Ankara, 1988.

Turk Tarihinin Ana Hatlari. Kemalist yonetimin resmi tarih Tezi 3η έκδοση, Istanbul,1999.